Rozszerzanie diety niemowlęcia: kiedy zacząć i od czego?

Rozszerzanie diety to wielki krok dla dziecka i sporo pytań dla rodziców. Kiedy zacząć? Od czego? Co z glutenem i alergenami? Poniżej zebraliśmy najważniejsze zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (PTGHiŻD).

Kiedy zacząć?

Pokarmy uzupełniające wprowadza się po ukończeniu 17. tygodnia życia, ale nie później niż przed ukończeniem 26. tygodnia, czyli między początkiem 5. a początkiem 7. miesiąca. O dokładnym momencie warto porozmawiać z pediatrą. Dziecko jest zwykle gotowe, gdy:

• stabilnie trzyma głowę i siedzi z niewielkim podparciem,
• interesuje się jedzeniem dorosłych,
• nie wypycha odruchowo jedzenia językiem.

Od czego zacząć?

Najczęściej zaczyna się od warzyw (np. marchew, dynia, brokuł), a następnie owoców, kasz i mięsa. Nowe produkty wprowadzaj pojedynczo, co kilka dni, aby łatwiej zauważyć ewentualną reakcję. Pierwsze posiłki mogą mieć postać gładkiego przecieru, ale konsystencję warto stopniowo zagęszczać i przechodzić na miękkie kawałki. Dziecko uczy się w ten sposób gryzienia i żucia.

Gluten i alergeny

• Gluten można wprowadzić w dowolnym momencie między ukończeniem 4. a 12. miesiąca życia, zaczynając od małych ilości (np. 1–2 łyżeczki kaszki z glutenem).
• Jajko: dobrze ugotowane, wprowadzane razem z innymi pokarmami między 4. a 6. miesiącem.
• Orzeszki ziemne: nigdy w całości (ryzyko zadławienia), tylko w formie gładkiego masła orzechowego lub mąki. U dzieci z grupy ryzyka alergii decyzję o wprowadzeniu warto skonsultować z lekarzem.
• Odraczanie alergenów „na później” nie chroni przed alergią.

Czego nie podawać przed 1. urodzinami?

• miodu (ryzyko botulizmu niemowlęcego),
• soli i cukru dodawanych do potraw,
• soków owocowych; do picia najlepsza jest woda,
• mleka krowiego jako głównego napoju (w potrawach w niewielkich ilościach można),
• twardych, okrągłych produktów, którymi łatwo się zadławić: całych orzechów, całych winogron, surowej marchewki w dużych kawałkach.

Mleko nadal najważniejsze

Przez cały pierwszy rok mleko matki lub mleko modyfikowane pozostaje podstawą diety. Pod koniec 1. roku życia dziecko zwykle je 2–3 posiłki mleczne i kilka posiłków stałych dziennie.

Bezpieczeństwo przy stole

• dziecko je zawsze w pozycji siedzącej, najlepiej w krzesełku do karmienia z zapiętymi pasami,
• nigdy nie zostawiaj jedzącego dziecka bez opieki,
• warto znać zasady pierwszej pomocy przy zadławieniu u niemowląt.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. U dzieci z alergią lub chorobami przewlekłymi plan rozszerzania diety ustal z pediatrą.

Źródło: Zalecenia PTGHiŻD dotyczące żywienia niemowląt (Szajewska H. i wsp., 2021); Medycyna Praktyczna: „Wprowadzanie pokarmów uzupełniających”.